Zapobieganie występowaniu chorób i szkodników.
Profilaktyka, polega na usuwaniu przyczyn sprzyjających ich powstawaniu i rozprzestrzenianiu się. Przyczyn tych jest bardzo dużo i często winę za wybuch choroby ponosi sam pszczelarz. Należy więc ściśle stosować się do wydanych przepisów weterynaryjnych, a w codziennej pracy przestrzegać podstawowych zasad dobrego chowu i higieny. Przy zakładaniu lub powiększaniu pasieki pszczoły można kupować tylko w zdrowych pasiekach. Ule, które kiedyś znajdowały się w użyciu, miodarki i pozostały sprzęt należy dokładnie oczyścić, odkazić i dopiero po tym zabiegu ponownie użytkować. Trzeba unikać podkarmiania pszczół miodem kupowanym. Wszelkie prace w pasiece należy wykonywać w czystym fartuchu, często myć ręce oraz odkażać co pewien czas dłuto i inne narzędzia. Przestrzegać czystości w pasiece i w stebniku, a spadłe pszczoły i wszelkie zanieczyszczenia po zebraniu palić. Pasieki ustawiać w miejscach zacisznych, suchych i słonecznych, skierowując wyloty na południowy wschód lub południe. W wypadku silnego nagrzewania się uli od słońca stosować bielenie daszków. W okresach bezpożytkowych pracować w pasiece szybko, z zachowaniem wszelkich środków ostrożności, aby nie dopuścić do powstania rabunku. Pszczoły podkarmiać tylko na noc, zwężając przy tym wyloty i uważając, aby nie rozlewać syropu. Nie wystawiać w pasiece plastrów z resztkami miodu, a ramki po odwirowaniu podawać wieczorem w nadstawkach, tak aby inne pszczoły nie miały do nich dostępu. Należy pamiętać, że zapobieganie rabunkom jest podstawą utrzymania zdrowej pasieki. Rokrocznie przesadzać roje do czystych i odkażonych uli oraz umożliwić pszczołom co najmniej raz na dwa lata pełną odbudowę gniazda. Węzę nabywać w spółdzielniach pszczelarskich, gwarantujących odkażanie wosku. W razie użycia miodarki do odwirowywania miodu z zakażonych plastrów należy ją potem dokładnie wymyć wodą, odkazić gorącym 2-procentowym roztworem ługu sodowego i ponownie dobrze wymyć wodą. Dopiero po przeprowadzeniu tego zabiegu wolno odwirowywać miód z pni zdrowych. Prowadząc gospodarkę wędrowną, można wywozić pszczoły na pożytki tylko w okolice wolne od zakażonych pasiek. Pszczelarze wywożący pszczoły powinni posiadać świadectwo zdrowotności pasieki, wydane przez powiatowego lekarza weterynaryjnego. Roje słabe znajdują się w gorszych warunkach niż silne. W celu utrzymania odpowiedniej temperatury w gnieździe muszą wykazać większy nakład pracy i energii, gorzej też karmią swojs larwy. Powoduje to wygryzanie się pszczół o zmniejszonej sile żywotnej i obniżonej odporności. Takie roje źle zimują, zużywają dużo zapasów, często ulegają biegunce, słabo rozwijają się na wiosnę i łatwo zapadają na różne choroby. Dlatego w pasiekach należy utrzymywać tylko silne, wysokoproduktywne i odporne na choroby roje. Jedynie w takich pniach można wychowywać matki i przeprowadzać systematyczną ich wymianę. Pszczelarz musi zapewnić pszczołom dostateczne zasoby pożytkowe w ciągu całego sezonu, na zimę zaś zaopatrzyć je w pełnowartościowy i łatwo strawny pokarm. Ule na zimę muszą być uszczelnione i dobrze ocieplone. Aby zapobiec przenoszeniu się chorób z pasieki do pasieki, należy poznać drogi i sposoby ich rozprzestrzeniania się. Większość chorób czerwiu i pszczół szerzy się przez kontakt pszczół zdrowych z chorymi, z zakażonymi plastrami, miodem, sprzętem itp. Kontakt zdrowych pszczół z chorymi może także nastąpić przy błądzeniu, nalotach i rabunkach. Szerzenie chorób możliwe jest również podczas rojenia się pszczół, formowania odkładów, zasilania słabszych pni itd. Każdy schwytany rój powinien być umieszczony w ulu stojącym nieco na uboczu pasieki, aby zapobiec możliwości błądzenia pszczół, oraz bacznie obserwowany w ciągu całego sezonu. Podczas każdorazowego przeglądu trzeba zwracać uwagę na czerw i pszczoły, na ich wygląd i zachowanie się, a przy wystąpieniu jakichkolwiek objawów wzbudzających podejrzenie o chorobę wysłać natychmiast próbki do pracowni rozpoznawczej. Do zwalczania i zapobiegania chorobom i szkodnikom pszczół potrzebna jest w każdej pasiece apteczka z niezbędnymi środkami odkażającymi i leczniczymi.
